English    Rus          "Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzi" publik hüquqi şəxs

DUZDAĞ

    Naxçıvan Muxar Respublika Fizioterapiya Xəstəxanası 1979-cu il dekabr ayının 29-dan 50 çarpaylıq xəstəxana kimi Naxçıvan Duz mədəni bazasında, dəniz səviyyəsindən 1173 metr hündürlükdə fəaliyyətə başlamışdır.

1980-cı ilin oktyabr ayından xəstəxanada çarpayıların sayı 100-ə çatdırılmışdır.

2003-cü ildə xəstəxana ən müasir tələblərə uyğun yenidən qurulmuş,müasir avadanlıqlarla təchiz edilmişdir.

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclis Sədrinin 202-05/S saylı 21 dekabr 2017-ci il tarixli Sərəncamı ilə xəstəxanaya “Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzi”publik hüquqi şəxs statusu verilmiş və hazırda 300 çarpayı ilə fəaliyyət göstərir.

Mərkəzin yeraltı hissəsi duz mədənində əsas dağ sexində,girişdən 300 metr məsafədə,110 metr dərinlikdə 10 işlənmiş mağara ştirifdə yerləşir.

   “Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzi“ aşağıdakı əsas müalicəvi təsiredici parametrlərə malikdir.

   1 .Yerüstü iqlim:

    a) Ərazinin dəniz səviyyəsinin yüksəkliyi-950 m

    b) Orta illik temperatur-12-140C

              Yanvarda 5-100C, iyunda 35-400C

    v) Nisbi rütubəti 40-45%

    q) İllik yağıntının miqdarı 200-300 mm

    d) Atmosfer təzyiqi 1020 mm.c.st

    r) Günəşli günlərin sayı 260-280

 

    2. Yeraltı hissənin mikroiqlimi:

    a) Dəniz səviyyəsindən yüksəkliyi - 1173 m

    b) Temperatur - 19-200 C

    v) Atmosfer təzyiqi - 682 mm.c.st

    q) Nisbi rütubət 23-35%

    d) Hava sürəti   0-0,1 m/s

    j) Yüksək dispersli Na+,CI+ ionları

         xəstə olmayanda - 17,5 mq/m3

         xəstə olanda  - 12,5 mq/m3

    z) Oksigen 20%

    g) Küy 15-20 DB

    Duz dağının qalınlığı 8,2 metr; Duzdağ duzunun tərkibi: NaCI - 98,4%; CaCI - 0,04% MqCI - 0,06%-dir.

Xəstələr şaxtada olduqda temperatur 0-50C, nisbi rütubət isə 5-10% arta bilər.

    Mərkəzdə spleoterapiya Ukraynanın Ujqorod  xəstəxanasının metodik göstərişlərinə uyğun aparılır. Belə ki, xəstələr ən əvvəl 2-3 gün xəstəxana ərazisində adaptasiya olunurlar. Bundan sonra saat 1800-dan - 800-a qədər, böyüklər 20-24 seans, uşaqlar isə 14-18 seans yeraltı şöbədə olurlar. Bu müddət xəstəliyin ağırlığından, yanaşı gedən xəstəliklərdən, ümumiyyətlə səhhətinin vəziyyətindən asılı olaraq dəyişilə bilir.

    Müalicə başa çatdıqdan sonra böyüklərdə 65-70%, uşaqlarda isə 80-85% yaxşılaşma qeyd olunur.

Xəstələr şaxtaya getməklə bərabər, lazım gələrsə bəzi dərman preparatları, fizioproseduralar, müalicəvi bədən tərbiyəsi, döş qəfəsinin masajları və s. alırlar. Mümkün qədər dərman preparatları az təyin edilir (xəstə kortikosteroidlər alırsa, doza tədricən azaldılır). Spleoterapiya xəstədə boğulma tutmaları (“Status asmatikus”) olmayan dövrdə və ya remissiya dövründə aparılır.

     Duzdağ Fizioterapiya Mərkəzinin digər Duz  şaxtalarından üstünlüyü ondadır  ki, şaxta horizontal yerləşdiyindən xəstələr yeraltı şöbəyə adaptasiya olaraq girirlər.Yeraltı hissənin işlənmiş şahmatvari ştrixlərində ventilyasiya təbiidir, yəni havanın axın sürəti 0-0,1m/san yaxındır.  Şaxtada təbii yüksək disperli Na+CI+ ionları sabitdir. Mikrob cisimləri şaxtada çox azdır.Yerləşdiyi sahə ekoloji cəhətdən yüksək təmizliyə malikdir. Buna görə şaxtada zəhərli qazlar (metan qazı) ümumiyyətlə yoxdur.

     Spleoterapiya almaq üçün aşağıdakı göstəriş və əks göstərişlər vardır:

     Göstərişlər:

    1) Predastma                                               

    2) Bronxial astma I mərhələ, infeksion-allergik və atopik formalı yüngül, orta ağır dərəcəli

    3) Bronxial astma I mərhələ, tənəffüs çatışmazlığı l-ll mərhələ, ürək çatışmazlığı I mərhələ.              

    4) Bronxial astma I mərhələ, yanaşı xroniki qeyri-obstruktiv bronxit və xroniki pnevmoniya l-ll mərhələ  (remissiya fazası).

    5) Xroniki bronxit astmatik komponentlə remissiya fazası.

    6) Allergik rinosinusopatiyalar.

    7) Pollinozlar.

     Mütləq əks göstərişlər:

    1) Bronxial astma II mərhələ.                                                                    

    2) Bronxial astma I mərhələ ağır gedişli, diffuz pnevmoskleroz, tənəffüs çatışmazlığı III mərhələ, ürək çatışmazlığı III mərhələ.

    3) Bronxoektaziya xəstəliyi.

    4) Ağ ciyərlərin absesi və qanqrenası.

    5) Ağ ciyərlərin vərəmi (bütün forma və mərhələlərdə).

    6) Qan dövranının çatışmazlığı III mərhələ.

    7) Ürək qüsurları subkompensasiya və dekompensasiya fazası.

    8) Hipertoniya xəstəliyi III mərhələ.

    9) Mədə və 12 barmaq bağırsağın xora xəstəlikləri.

    10) Tireotoksikoz.

    11) Böyrək daşı xəstəliyi.

    12) Anemiyalar.

    13) Şəkər xəstəliyi ll-lll mərhələ (İnsulindən asılı olan)

     Nisbi əks göstərişlər isə bunlardır:

     1)  Yuxarı və aşağı ətrafların olmaması.

     2)  Enurez.

     3) Xroniki poliartritlər.

     4)  Burun boşluğunun anatomik dəyişiklikləri (polip, adenoidlər)

     5)  Xroniki hepatoxolesistitlər.

 

duzdag@nakhchivan.az